74 poziom zaufania. Witam! Skłonność do ciąż bliźniaczych może być dziedziczona genetycznie. Należy tu jednak rozróżnić dwa typy ciąż bliźniaczych, to jest jednojajowe, związane z podziałem zarodka oraz dwujajowe, związane z podwójną owulacją. Dziedziczna jest jedynie skłonność do mnogiej owulacji i to w lini żeńskiej. Konflikt serologiczny (potocznie nazywany czasem „konflikt krwi”) to choroba, która dotyczy tylko płodów i noworodków. Matka może w ogóle nie odczuwać tego, że doszło u niej do rozwoju konfliktu z wyjątkiem sytuacji, w której rozwija się wielowodzie mogące powodować problemy związane z nadmiernie powiększającym się obwodem Konflikt serologiczny jest możliwy w pierwszej ciąży, choć faktycznie zdarza się dużo rzadziej. Wynika to stąd, że organizm matki jeszcze nie zdążył wytworzyć przeciwciał. Inaczej się dzieje, gdy dojdzie do bezpośredniego kontaktu krwi Rh- matki z krwią Rh+ dziecka. Właśnie dlatego w prawidłowo przebiegającej ciąży Mięśniaki macicy mogą powodować problemy z zajściem w ciążę, ale nie muszą - wszystko zależy od ich ułożenia. Sprawdź, jak mięśniaki macicy wpływają na płodność kobiety, u której lekarz rozpoznał objawy tego schorzenia. Mięśniaki macicy mogą utrudniać zajście w ciążę. Mięśniaki to łagodne guzy, których Szczególnej uwagi wymaga konflikt serologiczny w obrębie grup Rh w drugiej ciąży i kolejnych. Jeśli matka i dziecko mają inne grupy Rh i w czasie pierwszej ciąży doszło do przedostania się co najmniej 0,2 ml krwi dziecka do krwiobiegu matki, to rozpoczyna się proces immunizacji – w organizmie matki produkowane są przeciwciała. Stracilismy z partnerem drugie dziecko w trzecim miesiacu bo nie wiedzielismy o konflikcie krwii. Po wyslaniu plodu do badan dowiedzielismy sie ze konflikt krwii byl powodem poronienia. Staramy sie z partnerem o dziecko od ponad roku I nie moge zajac w ciaze. Czy taki zastrzyk podaje sie profilaktycznie przed zajsciem w ciaze? Witam Jestem w drugiej ciąży, niestety mam z mężem konflikt serologiczny.Jak na razie badanie na przeciwciała wskazuje, że nie mam przeciwciał. Dowiedziałam się ostatnio, że zaleca się kobietom, które mają z mężem konflikt serologiczny przyjąć w 28 tygodniu ciąży immunoglobulinę anty D. Moje pytanie brzmi, w którym przypadku: gdy są przeciwciała czy jeśli ich nie ma IEdh. Każda kobieta w ciąży obawia się tej diagnozy – konflikt serologiczny przeraża głównie z powodu niewiedzy, a także wielu mitów, które narosły wokół niego. Współczesna medycyna zna sposoby na skuteczne uporanie się z tym zjawiskiem. Czym jest konflikt serologiczny, jakie ryzyko niesie dla rozwoju płodu oraz czy można go uniknąć. Gdy dziecko staje się intruzem Nie wszyscy ludzie mają taką samą krew – grupę krwi dziecko dziedziczy po rodzicach. Istnieją połączenia bezpieczne oraz takie, które mogą skutkować powstaniem konfliktu. Kluczowe w ustaleniu ryzyka jest określenie antygenu D, powszechnie znanego jako czynnik RH. Jeśli matka ma grupę krwi RH-, bardzo ważne jest sprawdzenie grupy krwi ojca – jeśli on również ma RH-, krew dziecka będzie zgodna z krwią matki i konflikt nie wystąpi. Pojawi się on, gdy dziecko odziedziczy czynnik RH+ po ojcu – dzieje się tak w około 60% przypadków. Istota konfliktu serologicznego to niezgodność grup krwi matki i płodu, która powoduje niepożądaną reakcję organizmu kobiety – gdy wykryje on nieznany składnik w krwi dziecka, zaczyna produkować przeciwciała, których celem jest zwalczenie “intruza”. I choć brzmi to dość drastycznie, to jednak warto podkreślić, że reakcja obronna w organizmie matki następuje dopiero wówczas, gdy jej krew zmiesza się z krwią dziecka. To zdarza się dopiero podczas porodu lub poronienia. Jak sprawdzić, czy konflikt serologiczny występuje? Każda kobieta spodziewająca się dziecka, do 12 tygodnia ciąży ma wykonywane badanie krwi. Jest to procedura rutynowa i ma na celu oznaczenie grupy krwi matki oraz weryfikację obecności przeciwciał przeciwkrwinkowych w jej krwi – jeśli ich obecność zostanie wykryta, rusza kompleksowa i bardziej szczegółowa diagnostyka. Szczepionka na konflikt serologiczny Okazuje się, że medycyna znalazła sposób na profilaktykę konfliktu serologicznego. Jest nim szczepionka z immunoglobuliną anty-D, którą podaje się wszystkim kobietom ciężarnym z grupą krwi RH-. Zapobiega to powstawaniu w krwi matki przeciwciał, gdyż likwiduje krwinki płodu, które ewentualnie dostały się do krwiobiegu kobiety. Szczepionkę podaje się najczęściej po porodzie, aby zapobiec powstawaniu konfliktu w kolejnych ciążach. Konflikt serologiczny – jakie zagrożenie dla płodu stwarza? Gdy przeciwciała matki przenikają do krwi dziecka, rozpoczynają proces destrukcji czerwonych krwinek. Jego skutkiem jest choroba hemolityczna, która – poza niedokrwistością, niedotlenieniem tkanek oraz niewydolnością krążenia u dziecka – może skutkować obumarciem płodu. Jeśli konflikt jest łagodniejszy, najczęściej jego objawy uwidaczniają się dopiero po porodzie pod postacią żółtaczki noworodkowej. Jak widzisz, konflikt serologiczny jest poważnym ryzykiem dla zdrowia Twojego dziecka, jednak współczesna medycyna bezustannie się rozwija i dąży do wprowadzania skutecznej profilaktyki. Obecnie można oswoić to zagrożenie i - pomimo niezgodności grup krwi – urodzić zdrowe dziecko. Autor: Katarzyna MorycKonflikt serologiczny to problem polegający na wytwarzaniu przez matkę przeciwciał, które niszczą czerwone krwinki płodu. Problem o tyle poważny, że może doprowadzić do choroby hemolitycznej dziecka. Przeczytaj i dowiedz się co to jest konflikt serologiczny, kiedy do niego dochodzi i dlaczego warto jest znać grupę krwi, nie tylko swoją, ale także swojego partnera. Na czym polega konflikt serologiczny?Aby dokładnie zrozumieć, czym jest konflikt serologiczny, warto przyjrzeć się bliżej antygenom. Antygeny to malutkie cząsteczki, występujące na wszystkich komórkach organizmu. Ich skład jest charakterystyczny dla danej osoby. Te występujące we własnym ciele traktowane są jako nieszkodliwe, natomiast antygeny z zewnątrz – jako zagrożenie. Może się tak stać, na przykład gdy do naszego organizmu trafią antygeny na komórkach bakteryjnych. Zaalarmuje to nasz układ odpornościowy, którzy zacznie wytwarzać odpowiednie przeciwciała. Połączą się one z obcymi antygenami, dając jednocześnie organizmowi sygnał, że tą właśnie komórkę należy zniszczyć. Antygeny rozmieszczone są także na czerwonych krwinkach, czyli na erytrocytach. To właśnie one decydują o grupie krwi danej osoby. W praktyce wygląda to tak, że jeśli dana osoba posiada antygeny charakterystyczne dla grupy krwi A, jej organizm nie będzie produkował przeciwciał dla tej samej grupy. Jednak wytworzy je dla grupy krwi B. Ale o co chodzi z czynnikiem RH?Na powierzchni krwinek znajduje się antygen D, który występuje u większości z nas i oznacza, że jesteśmy Rh dodatni (Rh+). Jednak, u około 15% społeczeństwa antygen D nie występuje – te osoby są Rh ujemne (Rh-). Gdy dochodzi do kontaktu osoby z ujemnym Rh z osobą z Rh dodatnim, wytworzą się przeciwciała, które zaatakują „dodatnie” erytrocyty. Co ważne, ludzki organizm zapamiętuje obce antygeny i gdy już raz wytworzy przeciwciała anty-D, mogą w nim pozostać na wiele lat. I tak dochodzimy do powstania konfliktu serologicznego. Znając już mechanizm powstania konfliktu, widać, że pierwsze dziecko jest w zasadzie bezpieczne, gdyż organizm matki nie zdążył jeszcze wytworzyć przeciwciał. Są jednak wyjątki i konflikt może pojawić się już w pierwszej ciąży. Przyczyny wystąpienia konfliktu serologicznego w pierwszej ciążyWystąpienie konfliktu grupy krwi w pierwszej ciąży, może wystąpić w wyniku:powikłań zabiegów wewnątrzmacicznych,zabiegów wykonywanych podczas ciąży np. amniopunkcji,wcześniejszych poronień zarodka o czynniku Rh+,wcześniejszym przerwaniu ciąży,odklejania się są to nieliczne przypadki, a do „wymieszania” krwi najczęściej dochodzi podczas porodu, wytworzone przeciwciała stają się groźniejsze dla dzieci w kolejnych ciążach. Konflikt serologiczny w kolejnej ciążyPrzy ponownym kontakcie z taką samą, pod względem antygenowym, krwią układ odpornościowy kobiety atakuje nie tylko te krwinki czerwone płodu, które przedostały się do krwioobiegu matki, ale również te znajdujące się w krwioobiegu dziecka. Jest to możliwe, bo przeciwciała są bardzo małe, w związku z czym mogą przedostać się przez serologiczny może dotyczyć nie tylko czynnika Rh, ale również grup krwi. Może pojawić się, gdy przyszła mama ma grupę krwi 0, a maluszek dziedziczy po ojcu krew grup A lub B. Jednakże, ten typ konfliktu występuje rzadziej i jest mniej niebezpieczny. Gdy dojdzie do konfliktu grupy krwiPrzeciwciała anty D zaczynają przenikać przez łożysko od 16 tygodni ciąży. Po zdiagnozowaniu konfliktu serologicznego (specjalne badanie krwi – tzw. Odczyn Coombsa), kobieta powinna być pod stałą opieką lekarską. Należy regularnie monitorować poziom przeciwciał. Gdy jest on niski, zagrożenie jest niewielkie i istnieje szansa, że obejdzie się bez interwencji medycznej. Jednak, gdy zaobserwuje się dużej ilości przeciwciał w organizmie matki, stosuje się transfuzję wymienną. Przez pępowinę podaje się dziecku nie wrażliwą na przeciwciała mamy krew Rh–. Gdy maluszek przyjdzie na świat, jego szpik zacznie produkować własne krwinki. Może zdarzyć się również tak, że lekarze zadecydują o konieczności wcześniejszego zakończenia ciąży i przeprowadzeniu transfuzji krwi u nowonarodzonego malucha. Profilaktyka konfliktu serologicznegoZanim zajdziesz w ciążę, zbadajcie z partnerem swoje grupy krwi oraz czynniki Rh. Jeśli masz Rh-, a przyszły tatuś ma Rh+, poinformuj o tym ginekologa. W takiej sytuacji, już podczas pierwszej ciąży, zostaniesz objęta specjalnym programem profilaktycznym. W praktyce wygląda to tak, że ciężarne kobiety o krwi Rh- otrzymują zastrzyk z immunoglobuliną anty-D (zwaną także anty RhD lub Rhogam), a ma to na celu zapobiegnie reakcji obronnej w organizmie kobiety. W naszym kraju, zazwyczaj, zastrzyk podaje się tylko raz – do 72 godzin po powinna także zostać podana kobietom z Rh-, które:miały zabieg usunięcia ciąży pozamacicznej,poroniły,doznały silnego krwotoku w II lub III trymestrze ciąży,przeszły inwazyjne badania prenatalne (np. amniopunkcję, czy biopsję kosmówki),dokonały Autor Katarzyna MorycJestem pracującą mamą trzech synów i zarazem trzech wcześniaków - Marcela, Maćka i Mateusza, uwielbiam nowe wyzwania, zwłaszcza takie, które pozwalają mi się rozwijać i zdobywać nowe umiejętności. Potrafię szare i nudne zamienić w coś świeżego, uwielbiam wszystko, co kreatywne. Staram się wychowywać dzieci w duchu bliskości, jestem fanką chust i pieluch wielorazowych. Prowadzę blog fot. Fotolia Nie byłoby problemu, gdyby każdy z nas miał identyczną grupę krwi i czynnik Rh. Tak jednak nie jest. Dziecko dziedziczy je, podobnie jak inne swoje cechy, po rodzicach. Jego krew może być więc podobna do krwi mamy albo taty. Różnice te odzwierciedlają oznaczenia: A, B, AB, 0 oraz Rh+, Rh–. Na tej podstawie mówi się o zgodności pomiędzy grupami. Ale nawet niewielkie rozbieżności mogą mieć duże to oznacza w praktyce? To, że krwi nie można mieszać ze sobą. Organizm zabezpiecza się przed tym na dwa sposoby. Z jednej strony w krwinkach czerwonych znajdują się substancje zwane antygenami, które – gdy dostaną się do krwiobiegu osoby o innej grupie – wywołują alert w jej układzie obronnym. Z drugiej – w osoczu występują naturalne przeciwciała gotowe rozpoznać i zwalczyć krwinki pochodzące z obcych tych „zabezpieczeń” jest szczególnie ważne podczas ciąży, kiedy krew mamy i dziecka sąsiaduje ze sobą przez łożysko, a czasem trochę się miesza. Zazwyczaj nie wywołuje to żadnych skutków. Niekiedy jednak właściwości krwi na tyle się różnią, że może wystąpić silna reakcja obronna, określana jako konflikt serologiczny. 1. Konflikt serologiczny - kiedy do niego dochodzi? Jest możliwy tylko przy tzw. ustawieniu konfliktowym. Mówi się o nim, kiedy kobieta, której krew pozbawiona jest czynnika Rh (Rh–), spodziewa się dziecka o Rh+ (odziedziczonego po tacie) oraz przy pewnych różnicach w obrębie grup A, B, AB i 0. Samo występowanie niezgodności pomiędzy krwią mamy i dziecka nie jest równoznaczne z pojawieniem się konfliktu serologicznego. Aby do niego doszło, układ odpornościowy kobiety musi wytworzyć przeciwciała, które byłyby w stanie zaatakować krwinki dziecka. Jest to możliwe dopiero wtedy, gdy wnikną do jej krwiobiegu. Najczęściej dostają się tam podczas porodu, poronienia, przerwania ciąży oraz niektórych zabiegów, takich jak amniopunkcja. 2. Konflikt serologiczny - na czym polega? Mechanizm powstawania konfliktu serologicznego jest podobny do obrony przed wirusami. Dochodzi do ukształtowania się odporności ułatwiającej zwalczenie wroga. Jednak o ile w przypadku drobnoustrojów chorobotwórczych ma to działanie korzystne, to przy konflikcie serologicznym szkodzi, bo wywołuje chorobę dziecka. Nowe przeciwciała, które powstały w wyniku pierwszego kontaktu z obcą krwią, nie giną. Przez wiele lat czekają, by zacząć działać, gdy nadarzy się okazja. Pojawia się ona wraz z kolejną ciążą, o ile powtórzy się ten sam typ niezgodności pomiędzy krwią mamy i dziecka. 3. Konflikt serologiczny - czemu giną krwinki dziecka? Przy ponownym kontakcie z taką samą krwią układ odpornościowy kobiety reaguje ze wzmożoną siłą. Atakuje jednak nie tylko wrogie cząsteczki (antygeny), ale całe krwinki czerwone. Oprócz tych, które dostały się do jej organizmu, zwalcza też krwinki w krwiobiegu dziecka. Jest to możliwe, bo nowe przeciwciała są dużo mniejsze od występujących naturalnie w osoczu. Mogą więc z łatwością przedostać się przez łożysko do krwiobiegu malca. Ten obronny atak prowadzi do choroby hemolitycznej dziecka, która może pojawić się jeszcze przed narodzinami lub po jego przyjściu na świat. W zależności od stopnia nasilenia objawia się anemią albo żółtaczką. Na szczęście można temu zapobiec! 4. Konflikt serologiczny - jak go uniknąć? Najważniejsze jest niedopuszczenie do powstania przeciwciał, a jak już są – najwcześniejsze ich wykrycie. W tym celu będziesz miała robione specjalne badanie krwi – tzw. odczyn Coombsa. Pozwala sprawdzić, czy twój organizm uczula się na antygeny z krwinek dziecka i wykryć przeciwciała. Jeżeli nie masz czynnika Rh, a twój mąż ma, już podczas pierwszej ciąży zostaniesz objęta specjalnym programem profilaktycznym. Oprócz tego, że musisz sprawdzić obecność przeciwciał (co 4-6 tygodni), w 28. tygodniu ciąży, a potem po porodzie dostaniesz immunoglobulinę – podawany w zastrzyku domięśniowym. To zapobiegnie powstaniu odporności. Następnie pół roku po narodzinach maleństwa powinnaś zgłosić się do laboratorium, w którym robiłaś wcześniejsze badania i ponowić próbę na obecność przeciwciał (odczyn Coombsa). Immunoglobulinę powinnaś dostać także po każdym poronieniu oraz przerwaniu ciąży, niezależnie od swojej grupy krwi. Tak prowadzona profilaktyka jest bardzo skuteczna. 5. Konflikt serologiczny - co jeśli dziecko zachoruje? Jeśli uczulenie na krwinki dziecka spowodowało powstanie dużej liczby przeciwciał, lekarze wykonują dodatkowe badania. Określają stężenie barwników żółciowych w wodach płodowych, a nawet pobierają z pępowiny krew maleństwa. Dzięki temu mogą zrobić morfologię oraz określić Rh (grupę krwi dziecka poznaje się zwykle po narodzinach). Po stwierdzeniu konfliktu rozpoczyna się leczenie, które polega na transfuzji wymiennej. Przez pępowinę, pod kontrolą USG, podaje się dziecku krew Rh–, aby nowe krwinki nie były wrażliwe na przeciwciała mamy. Nie obawiaj się, to nie zmieni trwale grupy krwi maleństwa. Po porodzie jego szpik będzie produkował własne krwinki. Tak poważne interwencje są rzadko konieczne. Najczęściej leczy się dziecko już po porodzie. 6. Konflikt serologiczny - jak zmniejszyć ryzyko konfliktu serologicznego? Ograniczenie możliwości wystąpienia konfliktu serologicznego zależy nie tylko od lekarzy. Także ty możesz sama o to zadbać. Sprawdź grupę krwi i czynnik Rh na początku ciąży. Poproś ojca dziecka o zrobienie tych samych badań. Maleństwo może odziedziczyć po nim Rh. Nie ukrywaj przed swoim lekarzem poronienia lub usunięcia ciąży. Po tych zabiegach po prostu musisz w tej sytuacji dostać immunoglobulinę. Domagaj się podania preparatu gamma anty-d w ciągu 48 godzin po porodzie. Wykonaj badania na obecność przeciwciał, które mogły powstać w kontakcie z krwinkami dziecka – zrób je koniecznie aż trzykrotnie w czasie trwania swojej ciąży. W czasie ciąży musisz wyjątkowo dbać nie tylko o swoje zdrowie, ale i zdrowie dziecka. Właśnie z tego powodu powinnaś robić kontrolne badania w danych tygodniach ciąży. Jeśli nie wiesz, co w jakim terminie powinnaś uczynić, skorzystaj z naszego cyklu ciąża tydzień po tygodniu. Dzięki niemu dowiesz się, jak rozwija się twoja pociecha oraz nie umknie ci żadna rzecz, której powinnaś dopilnować! Konflikt serologiczny jest zaburzeniem, które dotyka przede wszystkim kobiety posiadające grupę krwi Rh-, które posiadają dzieci z mężczyzną o grupie krwi Rh+. Na czym polega konflikt serologiczny w ciąży? Problem związany z konfliktem serologicznym jest bardzo istotny, ponieważ zjawisko to wywołuje chorobę hemolityczną u płodu lub noworodka. Konflikt serologiczny występuje stosunkowo rzadko, gdyż dotyczy jedynie 2 do 3 na 1000 kobiet będących w ciąży. Przyczyny konfliktu serologicznego Wszystkie komórki organizmu, zawierają małe cząsteczki, zwane antygenami. W trakcie rozwoju, organizm rozpoznaje je jako własne i uznaje za nieszkodliwe. Jeżeli do organizmu dostają się inne antygeny, np. na komórkach bakteryjnych, zostaje to odczytane jako zagrożenie. Dochodzi wtedy do sytuacji, w której układ odpornościowy wytwarza przeciwciała, łączące się z obcym antygenem. Daje to sygnał do zniszczenia takiej komórki. Konflikt serologiczny wystąpi wówczas, gdy kobieta o ujemnym Rh zajdzie w ciąże z mężczyzną o grupie krwi Rh+. Jeżeli w trakcie trwania ciąży, krew płodu dostanie się do krwiobiegu matki, wówczas dojdzie do sytuacji, w której jej komórki odpornościowe zaczną wytwarzać przeciwciała, atakujące komórki dziecka. W trakcie trwania ciąży dochodzi do mikroprzecieków. W celu wywołania reakcji odpornościowej u matki, potrzeba minimum 0,2 ml krwi obcej antygenowo. Bariera łożyskowa ma za zadanie chronić przed kontaktem krwi płodu i kobiety. Dlatego właśnie duże przecieki mogą wystąpić tylko w ściśle określonych sytuacjach: podczas porodu, w przypadku poronienia, w przypadku urazów matki, przy zabiegach wewnątrzmacicznych, przy operacyjnym usuwaniu ciąży pozamacicznej. Może również dojść do sytuacji, w której do zanieczyszczenia obcą krwią doszło już przed ciążą. Mogą się z tym spotkać na przykład narkomani, przy używaniu zanieczyszczonych krwią strzykawek lub osoby będące po przetoczeniu niezgodnej grupowo krwi. Aby rozpoznać konflikt serologiczny, należy już na samym początku ciąży oznaczyć grupę krwi u obojga rodziców. Dzięki temu możemy dowiedzieć się czy dotyczy nas ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego. Ponadto kobieta powinna również przeprowadzić badanie na obecność przeciwciał przeciwkrwinkowych. W przypadku kiedy wynik badania jest negatywny, natomiast rodzice są zgodni w zakresie Rh, konflikt serologiczny nie wystąpi i nie ma żadnego powodu do obaw. Jeśli natomiast istnieje niezgodność, wówczas należy powtarzać badania na obecność przeciwciał w każdym trymestrze ciąży. Leczenie konfliktu serologicznego Podjęcie leczenia (szczegółowo opisanego na powinno nastąpić w przypadku stwierdzenia u płodu ciężkiej niedokrwistości. Bardzo dobre efekty przynosi przede wszystkim wewnątrzmaciczne przetaczanie krwi. Do transfuzji używa się krwinek, które nie posiadają antygenu D, są więc niewrażliwe na atak przeciwciał. Płód funkcjonuje w sposób prawidłowy już pod 3-4 transfuzjach. Następnie zabiegi można wykonywać już coraz rzadziej. Leczenie trwa tak długo, aż dziecko uzyska już możliwość do życia poza organizmem mamy. Konflikt serologiczny w pierwszej ciąży sprawia, że w przypadku gdy dojdzie do kontaktu z krwią, organizm matki zaczyna wytwarzać przeciwciała odpornościowe atakujące płód. Konflikt serologiczny a druga ciąża W przypadku drugiej ciąży, gdy dojdzie do kontaktu z krwią, reakcja organizmu matki jest szybsza. Przeciwciała są już gotowe i posiadają możliwość przenikania przez łożysko. Ryzyko powikłań w przypadku kolejnej ciąży jest z tego powodu większe. Optymistyczny jest jednak fakt, iż z biegiem lat obserwuje się spadek liczby rodzin dotkniętych tym problemem. Planujecie w najbliższym czasie zostać rodzicami? Jeśli tak, to koniecznie upewnijcie się, czy nie grozi Wam konflikt serologiczny. Mogą z niego wyniknąć poważne problemy. Na szczęście da się im zapobiec. Planujecie w najbliższym czasie zostać rodzicami? Jeśli tak, to koniecznie upewnijcie się, czy nie grozi Wam konflikt serologiczny. Może do niego dojść, jeśli Ty masz grupę krwi Rh-, a Twój partner Rh+. Niestety z takiej serologicznej niezgodności mogą wyniknąć poważne problemy. Na szczęście da się im zapobiec. W naszym artykule podpowiadamy, jak to zrobić! Grupy krwi – jak to z nimi jest? Na powierzchni krwinek czerwonych (erytrocytów) znajdują się specyficzne białka zwane antygenami (aglutynogenami). To właśnie one decydują o tym, jaką grupę krwi posiadamy. Przykładowo, obecność aglutynogenu A warunkuje grupę krwi A, aglutynogenu B, grupę krwi B. Jeśli na powierzchni krwinek czerwonych obecne są oba aglutynogeny - A i B - to krew ma grupę AB. Jeśli natomiast nie występują żadne z wyżej wymienionych aglutynogenów, to krew należy do grupy 0. Jednocześnie układ odpornościowy produkuje przeciwciała (aglutyniny), które rozpoznają wszystkie obce pod względem grupy krwinki. Odrębnym układem grupowym krwi jest układ Rh. Po raz pierwszy wykryto go u małp z gatunku Rhesus, czemu zawdzięcza swoją nazwę. Do tej pory w jego obrębie rozpoznano kilkadziesiąt różnych aglutynogenów. Najważniejszym jest aglutynogen D. Wszystkie posiadające go osoby określane są jako Rh-dodatnie, czyli Rh+. Z kolei u osób Rh-ujemnych (Rh-) antygen ten nie występuje. Kiedy mówimy o konflikcie serologicznym? Sam fakt, że posiadasz grupę Rh- a Twój partner Rh+ nie wystarczy jeszcze do wystąpienia konfliktu serologicznego. Najpierw Wasze dziecko musi odziedziczyć dodatni czynnik Rh po ojcu - jeśli odziedziczy go po Tobie, do konfliktu nie dojdzie. Ponadto pewna ilość krwi dziecka musi też dostać się do Twojego krwiobiegu. Jak dochodzi do konfliktu serologicznego? Konflikt serologiczny jest tak naprawdę reakcją układu odpornościowego matki. Mówimy wówczas o tzw. immunizacji. Aby tę reakcję uruchomić, wystarczy już zaledwie 0,2 ml krwi płodu w matczynym krwiobiegu. Ponieważ krwinki płodu mają inne antygeny niż krwinki matki, a mianowicie odziedziczone po ojcu antygeny D, układ odpornościowy kobiety traktuje je jako wrogie i zaczyna produkować niszczące je przeciwciała - aglutyniny anty-Rh. Co prawda, dzięki obecności łożyska krew matki nie miesza się z krwią płodu, jednak w przypadku konfliktu serologicznego nie jest ono jednak wystarczającą barierą. W trakcie ciąży może bowiem dochodzić do niewielkich przecieków w krążeniu matczyno-płodowym. Konflikt serologiczny w pierwszej ciąży – możliwy czy nie? Możliwy, choć faktycznie zdarza się dużo rzadziej. Wynika to stąd, że organizm matki nie zdążył jeszcze wytworzyć przeciwciał. Chyba, że dojdzie do bezpośredniego kontaktu krwi Rh- matki z krwią Rh+ dziecka. Właśnie dlatego w prawidłowo przebiegającej ciąży konflikt serologiczny następuje najczęściej dopiero w momencie porodu. Poza tą sytuacją mechanizmy odpornościowe mogą zostać pobudzone również pod wpływem poronienia, zabiegów wewnątrzmacicznych, ciąży pozamacicznej, krwawień czy podczas niezgodnej serologicznie transfuzji krwi. W takich przypadkach konflikt serologiczny może wystąpić już w pierwszej ciąży. Czym skutkuje konflikt serologiczny? Konflikt serologiczny może doprowadzić do rozwoju choroby hemolitycznej u płodu lub noworodka i w konsekwencji do jego śmierci. Dzieje się tak, ponieważ atakowane przeciwciałami krwinki płodu zaczynają się rozpadać. Fachowo zjawisko to nazywamy hemolizą. W konsekwencji u dziecka rozwija się anemia hemolityczna oraz wzrasta poziom bilirubiny we krwi, czyli żółtego barwnika powstającego właśnie na drodze rozpadu erytrocytów. W pewnym momencie wątroba nie daje już sobie rady z szybko postępującą hemolizą i w końcu dochodzi do jej niewydolności. U dziecka będzie się to objawiało przede wszystkim ciężką żółtaczką. Niestety taki stan może zakończyć się jego śmiercią albo jeszcze w łonie matki, albo już po jego narodzinach. Czy da się uchronić przed konfliktem serologicznym? TAK! Podstawą profilaktyki konfliktu serologicznego jest oczywiście oznaczenie grup krwi w układzie Rh. Dlatego jeśli Ty albo Twój parter nie wiecie, czy jesteście Rh-ujemni czy Rh-dodatni, koniecznie wykonajcie badanie, które to ustali. Jeśli okaże się, że masz grupę krwi Rh-, a Twój partner Rh+ i ryzyko konfliktu serologicznego rzeczywiście istnieje, zostaniesz dodatkowo skierowana na badanie poziomu niszczących erytrocyty płodu przeciwciał anty-Rh. Jeszcze kilkanaście lat temu konflikt serologiczny był naprawdę poważnym problemem. Dziś mamy już jednak narzędzia, które pozwalają z nim walczyć. Od wielu lat kobiety poddaje się skutecznej immunoprofilaktyce. Jeśli Rh przyszłej mamy jest ujemne, podaje jej się immunoglobulinę anty-D. Niszczy ona te krwinki dziecka, które już przedostały się do krwiobiegu matki. W ten sposób przeciwciała nie zdążają się wytworzyć. Immunoglobinę podaje się między 28. a 34. tygodniem ciąży, a potem do 72. godzin po porodzie. Chcesz dowiedzieć się więcej? Zadzwoń: 32 506 57 77 Napisz: info@ Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Dariusz Mercik Ginekolog położnik, endokrynolog Lekarz z ponad 20-letnim doświadczeniem zawodowym. Specjalista w zakresie diagnostyki i leczenia niepłodności oraz endokrynologii rozrodu. Od wielu lat zawodowo związany z Kliniką Leczenia Niepłodności i Diagnostyki Prenatalnej Gyncentrum. Członek polskich i zagranicznych towarzystw ginekologicznych.

czy konflikt serologiczny utrudnia zajście w ciążę